Tiki Taka là gì? Tại sao lối chơi Tiki Taka giúp Barcelona thành công

Tiki Taka là cụm từ đã không còn xa lạ đối với những người hâm mộ bóng đá trên toàn thế giới. Chiến thuật này đã từng làm mưa làm gió tại Châu Âu và được rất nhiều HLV áp dụng cho đội bóng mình dẫn dắt. Vậy Tiki Taka thực sự được vận hành như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn chi tiết hơn về chiến thuật bóng đá hoa mỹ này.

Giới thiệu về lối chơi Tiki Taka

Nhắc tới Tiki Taka, người ta sẽ nhớ ngay tới chiến thuật mà một đội bóng hàng đầu thế giới là Barcelona sử dụng trong những năm 2010. Lối chơi này luôn đón nhận được sự ủng hộ từ người xem vì những mỹ cảm mà nó mang lại. Không chỉ có vậy, Tiki Taka của Barcelona đã giúp họ gặt hái được không ít những thành công cho đội bóng nói riêng và cả nền bóng đá Tây Ban Nha nói chung.

Lối chơi Tiki Taka là gì?

Vậy lối chơi Tiki Taka là gì? Hiểu theo một cách đơn giản, trong tiếng Tây Ban Nha thì Tiki là chuyền và Taka là chạy. Đây là một cách chơi chữ rất thú vị của những người dân thuộc bán đảo Iberia. Khi vận hành chiến thuật tiki-taka, các cầu thủ phải di chuyển nhiều với cự ly trung bình ngắn, ngay cả khi không có bóng. Việc di chuyển liên tục này sẽ giúp đội bóng có thêm được nhiều khoảng trống ở phần sân đối phương và nắm quyền chủ động kiểm soát bóng. Tuy nhiên vận hành chiến thuật này lại ngốn rất nhiều sức, vì vậy đòi hỏi các cầu thủ phải có một nền tảng thể lực dồi dào.

tikitaka la gi

Tiki Taka – Chiến thuật từng làm mưa làm gió tại Châu Âu

Chiến thuật này sẽ không phù hợp với những cầu thủ lười di chuyển và có xu hướng “cắm rễ” ở vòng cấm đối phương như Dimitar Berbatov. Di chuyển liên tục với cự ly ngắn, vì vậy Tiki Taka đòi hỏi những nhân tố phải có kỹ năng chuyền bóng chính xác, đặc biệt là ở cự ly ngắn. Trong thời kỳ ”Barca Tiki Taka” thống trị Châu Âu, dễ dàng nhận thấy khu trung tuyến của đội chủ sân Camp Nou sở hữu hai chân chuyền thượng hạng là Xavi và Iniesta.

Lịch sử hình thành lối chơi Tiki Taka

Người khai sinh ra chiến thuật Tiki Taka là cố HLV Luis Aragones. Ông bắt đầu chơi bóng trong màu áo Getafe và từng chơi trong đội trẻ của Real Madrid. Năm 1964 ông gia nhập đội bóng Atletico Madrid và trở thành chân sút số một trong lịch sử của đội bóng này.

Năm 1974, Aragones bắt đầu sự nghiệp cầm quân của mình. Tuy nhiên, ông chỉ có duy nhất một mùa giải ngồi trên chiếc ghế nóng tại Barcelona vào năm 1987. Đỉnh cao sự nghiệp của Aragones là giai đoạn 2004-2008 với chức vô địch Euro 2008.

Tiki Taka được Aragones khai sinh vào những năm 2004, khi ông dẫn dắt đội tuyển Tây Ban Nha. Quá trình tiki taka hóa được diễn ra mạnh mẽ sau khi bị loại ở World Cup 2006. Đỉnh cao thành công của trường phái tiki taka chính là chức vô địch Euro 2008 của Tây Ban Nha.

Thời kỳ hoàng kim nhất của chiến thuật này là vào giai đoạn 2010, khi đó Barcelona được dẫn dắt bởi HLV Pep Guardiola. 

Kỹ năng cần có trong lối chơi Tiki Taka

Để có thể vận hành chiến thuật đã từng thống trị bóng đá suốt gần một thập kỷ này, HLV sẽ cần các cầu thủ của mình sở hữu những kỹ năng nào?

Khả năng kiểm soát tốt

Khi HLV Pep Guardiola sử dụng chiến thuật Tiki Taka, điều đầu tiên ông yêu cầu các cầu thủ trên sân tập là trau dồi kỹ năng kiểm soát bóng. Áp đặt thế trận ngay trên chính phần sân của đối thủ, sau đó tung ra một đường chuyền xé bỏ hàng phòng ngự đối phương chính là miếng đánh quen thuộc nhất của Tiki Taka. Cha đẻ của bóng đá tổng lực, một tiền thân của cách đá Tiki Taka đã nói: Tấn công chính là phương pháp phòng ngự tốt nhất.

 chien thuat tiki taka yeu cau cac cau thu phai di chuyen lien tuc

Chiến thuật Tiki Taka yêu cầu các cầu thủ phải di chuyển liên tục

Trong thời kỳ đỉnh cao, Barcelona Tiki Taka luôn cầm bóng rất nhiều trong các trận đấu. Có không ít những trận đội chủ sân Camp Nou sở hữu thời lượng kiểm soát bóng lên tới gần 80%.

Xem thêm những sơ đồ đội hình phòng ngự phản công đội hình phòng ngự phản công chất lượng nhất

Khi kiểm soát bóng cho phép giành thế chủ động và hãm thành nhiều hơn, nhưng đồng thời khả năng bị động chống phản công cũng tăng cao. Điều này khiến cho Tiki taka lúc này thoái trào, không còn giữ ưu thế như thời đỉnh cao.

Ngoài ra, Tiki Taka cũng yêu cầu các cầu thủ phải pressing với cường độ cao, đoạt lại bóng ngay sau khi mất. Vì lẽ đó, quy luật 6 giây luôn đi song hành với chiến thuật này.

Khả năng chuyền, nhận bóng

Để vận hành trơn tru chiến thuật Tiki Taka, HLV phải có trong tay những chân chuyền thượng hạng. Dễ dàng nhận thấy, Pep Guardiola là HLV thành công nhất với chiến thuật này. Và ở từng đội bóng đi qua, ông đều nắm trong tay những nhà kiến thiết tài ba. Nếu như ở Barcelona, chiến lược gia người Tây Ban Nha có trong tay bộ đôi Xavi và Iniesta, thì đến Bayern Munich, ông có Xabi Alonso và Bastian Schweinsteiger.

Giờ đây, trong tay Pep tiếp tục là những David Silva, Bernardo Silva hay Kevin De Bruyne. Rõ ràng, những chân chuyền thượng hạng luôn là hạt nhân quan trọng nhất của Tiki Taka.

chien thuat titikaka luon can nhung chan chuyen thuong hang

Chiến thuật Tiki Taka luôn cần những chân chuyền thượng hạng

Một đường chuyền sẽ không thể trở thành một pha kiến tạo nếu như người nhận nó không sở hữu khả năng nhận bóng và dứt điểm xuất sắc. Với việc luôn thực hiện những pha đan bóng liên tục, Tiki Taka đòi hỏi các cầu thủ phải có kỹ năng khống chế bóng tốt, đặc biệt là những pha First Touch. Dễ dàng nhận thấy, những trung phong cắm từng được Pep Guardiola dẫn dắt đều sở hữu kỹ năng đỡ bước một ấn tượng như Messi, Lewandowski hay Aguero.

Nhãn quan chơi bóng

Nhãn quan chiến thuật cũng là một yếu tố quan trọng khi chơi trong sơ đồ chiến thuật Tiki Taka. Yếu tố này thường đi kèm với những chân chuyền xuất sắc. Lối chơi Tiki Taka đòi hỏi các cầu thủ phải di chuyển nhiều và liên tục, nhất là khi không có bóng. Điều này sẽ giúp đội bóng của họ có thêm được những khoảng trống ở phía sau hàng phòng ngự đối phương.

Chính vì vậy, những cầu thủ đảm nhận vai trò kiến thiết và tổ chức lối chơi sẽ cần phải có một nhãn quan chiến thuật tốt để nhìn nhận và đưa bóng vào khoảng trống mà đồng đội đã di chuyển để tạo ra.

Cách chơi Tiki Taka của Barcelona

Pep đã áp dụng chiến thuật tiki taka vào nhiều hơn một đội bóng mà ông từng dẫn dắt. Tuy nhiên, khi nhắc tới lối đá Tiki Taka người ta sẽ nhớ ngay tới Barcelona những năm 2010 và ngược lại. Bởi lẽ khi đó, Pep cùng đội bóng này trải qua thời kỳ hoàng kim khi đứng trên đỉnh Châu Âu trong thời gian dài.

Đội hình chiến thuật Tiki Taka của Barcelona

Trong thời kỳ Tiki Taka Barcelona còn đang thống trị, Pep thường xuyên sử dụng đội hình 4-3-3 cho Barcelona. Với việc các cầu thủ như Xavi, Iniesta, Messi sở hữu khả năng giữ bóng tốt đã giúp cho các đồng đội phía sau có thể tự tin dâng cao để kiểm soát không gian trên sân đấu. Khi đó, các cầu thủ Barcelona sẽ phân bố đội hình đồng đều để có thể luân chuyển bóng tốt nhất. Đồng thời bóng được chuyền trong cự ly ngắn sẽ cho độ chính xác cao.

Đội hình Tiki Taka Barca tiêu biểu cho triết lý bóng đá đặc trưng này gồm: Lionel Messi, Xavi, Andres Iniesta, Sergio Busquets, Gerard Piqué, David Villa, Pedro Rodríguez Ledesma, Adriano Correia, Daniel Alves, Javier Mascherano và thủ môn José Manuel Pinto. Với những con người này, Pep Guardiola đã biến Barcelona thành đội quân bất khả chiến bại, chơi thứ bóng đá hoa mỹ tới say đắm lòng người, tạo nên triều đại hoàng kim trong lịch sử đội bóng xứ Catalan. 

Yếu tố nào làm nên thành công trong lối chơi Tiki Taka của Barcelona

Barcelona vận hành với chiến thuật tấn công nhóm do vậy các cầu thủ luôn biết cách chiếm lĩnh không gian để di chuyển và phối hợp với nhau thành cặp, thành bộ ba hoặc bốn người.

Các nhóm tấn công phối hợp với nhau như đội hình tam giác hay mũi đinh ba, trong đó hai người án ngữ phía dưới và một người ở hàng trên bên phần sân đối phương khi trong trạng thái tấn công. 

Khi ở bên phần sân nhà, đội hình sẽ đảo ngược lại với 1 người lùi xuống phía dưới và 2 người ở hàng trên đảm bảo phòng ngự chủ động. Trong tư thế bị kèm sẽ luôn có một cầu thủ sắm vai di chuyển để thu hút đối phương tạo khoảng trống cho đồng đội còn lại thoát ra.

barcelona la doi bong xuat sac trong viec van hanh loi choi tiki taka

Barcelona là đội bóng xuất sắc trong việc vận hành lối chơi Tiki Taka

Ngoài ra, thành công của đội bóng xứ Catalan cũng đến từ những cá nhân xuất sắc. Cái chân trái rất quái của Lionel Messi, cặp tiền vệ trung tâm Xavi – Iniesta sở hữu những đường chuyền tinh tế đẳng cấp, và rất nhiều cá nhân khác trong tập thể này để có kỹ năng xử lý bóng thượng thừa. Tất cả phối hợp với nhau chơi một thứ bóng đá hiện đại, đẹp như tranh vẽ trên sân cỏ.

Đằng sau họ là bộ óc tài ba của nhiều HLV mà người có công lớn nhất chính là Pep Guardiola. Một huấn luyện viên biết tận dụng tối đa tài năng của các cầu thủ, sắp xếp họ vào những vị trí thích hợp để tỏa sáng.

Trên đây là những thông tin chi tiết về chiến thuật tiki taka từng làm mưa làm gió tại lục địa già. Nếu là một huấn luyện viên, liệu đây có phải là chiến thuật mà bạn lựa chọn để sử dụng trong mỗi trận đấu. Hãy để lại ý kiến của mình ở phần bình luận bên dưới nhé.

William Duc

Tác giả: William Duc

Giới Thiệu: Bóng đá là môn thể thao vua với những trận cầu nảy lửa cùng những nhận đinh rất hấp dẫn. Với đam mê của mình, tôi - William Duc đã là chuyên gia nhận định bóng đá có 10 năm kinh nghiệm. Hiện đang là chuyên gia nhận định bóng đá, cập nhật tin tức, bảng xếp hạng, lịch thi đấu trực tiếp tại trang nhandinhbongda.net

Bình Luận